Prawidłowo dobrany agregat skraplający nie zapewni stabilnego chłodzenia, jeśli wymiennik po stronie powietrza pracuje poza zakładanymi parametrami. Zbyt mała chłodnica nie osiągnie wymaganej temperatury nawiewu. Zbyt duża może utrudniać regulację, zwiększać koszt instalacji i powodować częste cykle pracy sprężarki. Dobór powinien więc objąć agregat, chłodnicę, zawór rozprężny, automatykę oraz warunki przepływu powietrza.
Najpierw trzeba określić zapotrzebowanie na moc chłodniczą
Punktem wyjścia jest strumień powietrza oraz jego temperatura i wilgotność przed chłodnicą. Projektant powinien też określić oczekiwaną temperaturę za wymiennikiem. Na tej podstawie oblicza moc jawną, potrzebną do obniżenia temperatury, oraz moc utajoną, związaną z wykraplaniem wilgoci. Pominięcie wilgotności prowadzi do zaniżenia wymaganej wydajności, zwłaszcza w instalacjach pracujących latem z dużym udziałem powietrza zewnętrznego.
Dobierając chłodnice freonowe, trzeba porównywać ich wydajność z mocą agregatu przy tych samych temperaturach parowania i skraplania. Sama nominalna wartość podana w katalogu nie wystarcza. Moc agregatu zmienia się wraz z temperaturą zewnętrzną, temperaturą odparowania oraz rodzajem czynnika chłodniczego. Chłodnica i agregat muszą pracować w jednym, wspólnie obliczonym punkcie.
Czynnik chłodniczy musi być zgodny z całym układem
Wymiennik należy dobrać do czynnika przewidzianego przez producenta agregatu. R32, R410A, R407C i R134a pracują przy innych ciśnieniach oraz wymagają odmiennego przepływu masowego. Różnią się też właściwościami cieplnymi i wymaganiami dotyczącymi armatury. Nie wolno więc traktować chłodnicy przygotowanej dla jednego czynnika jako automatycznie zgodnej z innym.
Trzeba sprawdzić średnice przyłączy cieczowych i gazowych, liczbę obiegów oraz konstrukcję rozdzielacza. Równomierne zasilanie obiegów poprawia wykorzystanie powierzchni wymiany ciepła. Nieprawidłowy rozdział czynnika może powodować lokalne oszronienie, niestabilną temperaturę nawiewu i powrót cieczy w stronę sprężarki.
Zawór rozprężny odpowiada za bezpieczne zasilanie chłodnicy
Zawór rozprężny należy dobrać do czynnika, mocy chłodniczej i różnicy ciśnień w instalacji. Jego zadaniem jest podawanie takiej ilości czynnika, aby na wyjściu z parownika pozostawał gaz o kontrolowanym przegrzaniu. Zbyt mały zawór ograniczy wydajność chłodnicy. Zbyt duży może utrudniać stabilną regulację i zwiększać ryzyko dopływu cieczy do sprężarki. Nastawę przegrzania trzeba sprawdzić podczas uruchomienia przy pełnym oraz częściowym obciążeniu.
Przepływ powietrza wpływa na wydajność i skropliny
Prędkość powietrza przez wymiennik powinna mieścić się w zakresie przyjętym podczas doboru. Zbyt mały przepływ sprzyja obniżeniu temperatury powierzchni lamel i może prowadzić do ich oblodzenia. Zbyt duży zwiększa opory przepływu i ryzyko porywania kropel kondensatu. Przy prędkości przekraczającej około 2,5 m/s stosuje się odkraplacz. Chłodnica pracująca poniżej punktu rosy wymaga też tacki ociekowej, odpływu kondensatu i prawidłowo wykonanego syfonu.
Dobór kończy kontrola całego zakresu pracy
Układ należy sprawdzić nie tylko dla warunków projektowych. Znaczenie ma również praca przy niższej temperaturze zewnętrznej, mniejszym przepływie powietrza i częściowym obciążeniu. Automatyka powinna chronić sprężarkę przed zbyt niskim ciśnieniem ssania, częstym załączaniem oraz powrotem cieczy. Dobrze dobrana chłodnica współpracuje z agregatem stabilnie, osiąga zakładaną temperaturę nawiewu i odprowadza wilgoć bez zalewania kanału. Taki efekt wymaga obliczeń dla jednego punktu pracy oraz sprawdzenia całego zakresu działania instalacji.
